«سراج24»- محمدبابایی نساز: هشتمین دور مذاکرات هستهای در حالی روز پنج شنبه(24 مهر) پایان یافت که کمتر از چهل روز به مهلت تعیین شده برای رسیدن به یک توافق هستهای بر سر برنامه هستهای تهران مانده است، با این وجود دیپلماتهای ایران، آمریکا و اروپا پس از سه روز مذاکره بدون اینکه مشخص کنند به چه دستاوردهای مشخصی دست یافتهاند، اعلام کردند که علیرغم سختی گفتوگوها، پیشرفتهایی نیز حاصل شده و همین مساله چشمانداز رسیدن به توافق هستهای در مهلت تعیین شده را در ابهام قرار داده است. مهلتی که پیش از این نیز یک بار تمدید شده و طرفین علاقهای کمتر برای تمدید دو باره آن از خود نشان میدهند به همین دلیل، همزمان با نزدیک شدن به روزهای آخر، شاهد دیدارهای فشرده دیپلماتیک بین نمایندگان ایران با قدرتهای جهانی خواهیم بود.
دور هشتم مذاکرات هستهای
مذاکرات اخیر سه شنبه هفته گذشته با محوریت دیدار با هیات آمریکایی در سطوح سیاسی و کارشناسی برگزار شد و طرفین بر سر اختلافات اساسی باقیمانده همچون میزان غنی سازی اورانیوم ایران، نحوه لغو تحریم ها و طول مدت زمان توافق جامع بحث و مذاکره کردند. روز چهارشنبه نیز کاترین اشتون به صورت دو جانبه با کری و ظریف دیدار کرد، و پس از آن نشست های سه جانبه بالاترین مقامات دیپلماتیک ایران، آمریکا و اتحادیه اروپا در سه دور برگزار شد.
پس از این دیدارها، وزیر خارجه کشورمان روز پنج شنبه در جمع خبرنگاران حاضر شد تا گزارشی از روند مذاکرات ارائه کند. ظریف به خبرنگاران گفت: « در دور جدید گفتوگوهای هستهای همه طرفها بر این اعتقادند که پیشرفتهایی صورت گرفته و جریان مذاکرات رو به جلوست. پس از مذاکرات نیویورک نیز اعتقاد بر این بود که در مذاکرات هستهای حرکت به سمت جلو بوده هر چند که این حرکت کند است.» در همین حال رویترز گزارش داد، «طرف آمریکایی نیز تائید کرد که در این دور از مذاکرات پیشرفتهایی به دست آمده است». اظهار رضایت از روند مذاکرات بدون مشخص کردن اینکه طرفین به چه توافقهای مشخصی دست یافتهاند، تقریبا در دورههای قبلی مذاکرات تکرار شده و نشان دهنده این است که طرفین برای رسیدن به یک توافق همچنان سعی میکنند نگاه مثبت خود را حفظ کنند.
تاثیر منفیها تحریمها بر روان غرب
به نظر میرسد، همانند موارد گذشته یکی از مهمترین موارد مطرح شده در این دور از مذاکرات بحث لغو تحریمها وضع شده علیه ایران بوده اما به پیشرفتی نرسیده است مسلهای که به نظر میرسد با نارضایتی ظریف نیز مواجه شده است. وی در کنفرانس خبری روز پنجشنبه خود یکی از مهمترین موانع برای رسیدن به توافق را «درک روانی» غرب از تحریمها و عدم جدیت برای رفع تحریمها عنوان کرد. وزیر خارجه کشورمان گفت: «آنچه که لازم است طرف مذاکره به آن درک کاملی پیدا کند، آن است که تحریمها بی تاثیر بوده است، اما طرف مقابل احساس میکند که این تحریمها خیلی ارزش دارد. اما تحریم ها تاثیر قابل توجهی ندارد و متاسفانه طرف مقابل این واقعیت را هنوز درک نکرده است.» به گزارش فارس، وزیر امور خارجه در بخش دیگری از سخنانش با بیان اینکه ما فکر میکنیم حرکت در همه زمینهها به سمت جلو بوده و راهکارهای مختلفی مورد بحث قرار گرفته است، افزود: «اما من هنوز فکر میکنم مانع روانی که باید طرف مقابل از آن عبور کند موضوع تحریم است.» بحثها تحریمها همواره مهمترین محور مذاکرات هیات ایرانی و بر لغو تمامی آن تاکید دارد. علاوه بر تحریمها، ریابکوف نماینده روسیه در مذاکرات هستهای گفت که اختلافات بر سر غنی سازی ایران و آینده راکتور اراک رفع نشده است.
شمارش معکوس تا 24 نوامبر
مهلت تعیین شده برای رسیدن به یک توافق جامع 24 نوامبر (سه آذر) پایان مییابد و طرفین باید در این فاصله زمانی به توافق دست پیدا کنند اما اختلافات حل نشده بر سر مسایل اساسی- غنی سازی، چارچوب زمانی لغو تحریمها و آینده راکتور اراک - دستیابی به توافق جامع را با چالش مواجه کرده است. به همین دلیل با نزدیک شدن به 24 نوامبر بحث تمدید مهلت مذاکرات بار دیگر مطرح شده است. اما به نظر میرسد این بار بویژه مقامات آمریکایی علاقهای برای تمدید مذارکرات از خود نشان نمیدهند. وال استریت ژورنال گزارش داد که آمریکا سفت در مقابل تمدید مهلت تعیین شده ایستاده است و مقامات این کشور به دنبال این نیستند که پس از پایان 24 نوامبر، توافق اولیه را تمدید کنند. در همین حال دویچه وله گزارش داد، یک عضو ارشد هیات نمایندگی ایالات متحده آمریکا در مذاکرات هستهای شامگاه چهارشنبه در وین گفت، ما درباره تمدید مذاکرات هستهای صحبت نکردهایم. به گفته این عضو هیات آمریکایی، مهلت تعیینشده در تصمیمگیریهای سخت به طرفین کمک میکند و دو طرف بهطور قطع ناگزیرند تصمیمهای دشواری اتخاذ کنند.
برخی رسانهها و کارشناسان علت اصرار آمریکا بر عدم تمدید مذاکرات هستهای را پیش رو بودن انتخابات میاندورهای کنگره و کاهش قیمت نفت عنوان کردهاند. وزنامه وال استریت ژورنال پس از پایان دور اخیر مذاکرات هستهای ایران و گروه 1+5 به نقل از چند دیپلمات نوشت: کاهش 25 درصدی قیمت نفت از تابستان گذشته تاکنون ممکن است باعث رفتار سازشگرانهتر ایران در مذاکرات شود. هر چند نشریه کوارتز در گزارشی با اشاره به کاهش قیمت جهانی نفت نوشت: به نظر نمیآید سقوط ناگهانی بهای نفت خام موجب شود ایران در مذاکرات هستهای سازش بیشتری از خود نشان دهد.
در مقابل، محمد جواد ظریف با کم اهمیت جلوه دادن بحث تمدید مهلت مذاکرات هستهای، در نشست روز پنجشنبه خود اظهار داشت: «با توجه به اینکه بیش از 40 روز به پایان مهلت باقی نمانده و با توجه به اینکه کسی در میان مذاکره کنندگان تمدید را خیلی کار مناسبی نمیبییند و ما هم این دیدگاه را داریم و فکر میکنیم که ضرورتی ندارد که اصلا راجع به تمدید فکر بکنیم.»
ظریف در ادامه با تاکید بر دادن شتاب بیشتر بر مذاکرات، از دیدار با همتایی آمریکایی خود و کاترین اشتون طی سه یا چهار هفته آینده خبر داد که در صورت لزوم سایر وزاری خارجه کشورهای گروه 1+5 نیز دعوت خواهند شد. مایکل مان سخنگوی رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز اعلام کرد که طی روزهای آینده کارشناسان ایران و گروه پنج با یکدیگر دیدار خواهند داشت. اصرار طرفین بر رسیدن به توافق جامعه طی مهلت تعیین شده باعث شده تا دیدارهای کارشناسی و دیپلماتیک، همزمان با نزدیک شدن به لحظههای اخر تشدید شود. سوالی که در اینجا مطرح میشود این است که ایا طرفین به یک نتیجه برد- برد دست خواهند یافت؟ یا تن به شکست مذاکرات خواهند داد؟ یا یکی از طرفین با زدن گل طلایی، نتیجه این مذاکرات را خواهد برد؟ و در نهایت اینکه آیا طرفین با تمدید کوتاه مدت مهلت مذاکرت که حکم مرحله پنالتی را خواهد داشت، موافقت خواهند؟
0نظر